Πέρα από τις διαβουλεύσεις, η ΕΕ διαθέτει και μια σειρά άλλων εργαλείων που δεν περνούν από τους μηχανισμούς της εκλογικής εκπροσώπησης αλλά επιτρέπουν στους πολίτες και τις ομάδες τους να επηρεάσουν τη λήψη αποφάσεων και να ελέγχουν τη λειτουργία των θεσμών.
Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ECI)